آخر هفته چه فیلمی ببینیم: از scarface تا her

درخواست حذف این مطلب
اسپایک جونز، آل پاچینو، واکین فینیکس، جیم کری، کیت وینسلت، برایان دی پالما و اسکارلت جوهانسون، مهم ترین نام هایی هستند که در چهلمین معرفی فیلم زومجی، با آن ها مواجه می شوید.تهیه کننده، کارگردان، فیلم نامه نویس، بازیگر و سازنده ی موزیک ویدیوهای گوناگون یعنی اسپایک جونز، با آن که یکی از شناخته شده ترین فیلم سازهای جهان هالیوود نیست و تا به امروز تنها ۴ اثر بلند را تقدیم دوست داران هنر هفتم کرده، یکی از بزرگ ترین اشخاص خلاق و محترمی است که در سینمای قرن ۲۱ می توان پیدا کرد. فردی که به طرز خاص و کم یابی هم برنده ی اسکار شده، هم گرمی را به دست آورده و هم جایزه ی گلدن گلوب را به خانه برده است. اسپایک جونز را می توان در ساده ترین بیان ممکن، شخصی دانست که دنیا را شبیه به دیگران نگاه نمی کند. سینما را فقط وقتی به شکل جدی دنبال می کند که حرفی تازه و متفاوت برای گفتن داشته باشد، بخواهد چیزی به کیفیت قصه گویی های این مدیوم اضافه کند یا مخاطب را در اثری غرق کند که خوب یا بد، چیزی دقیقا مثل و مانند آن را تا پیش از این ندیده است. یک بار جلوه های خشونت و تمام زیبایی ها و زشتی های آزادی از نگاه یک کودک را در «جایی که چیزهای وحشی هستند» (where the wild things are) به تصویر می کشد و یک بار دیگر با «اقتباس» (adaptation)، ذهن در حال نابودیِ یک نویسنده را روی پرده های نقره ای می برد. مسیر مطلقا رو به اوج اسپایک جونز اما در سال ۲۰۱۳ و با اکران یکی از شگفت انگیزترین و خاص ترین علمی تخیلی/درام های دنیا، ناگهان به چشم خیلی ها آمد. چون آن جا دیگر جونز به سیم آخر می زند و چه در کارگردانی و چه در فیلم نامه نویسی، روی دست خودش و خیلی از بهترین فیلم سازانِ سال های اخیر بلند می شود. این مقاله ی معرفی فیلم یا به عبارت بهتر جدیدترین قسمت از سری مقالات «آخر هفته چه فیلمی ببینیم؟» زومجی نیز پس از صحبت درباره ی یک شاهکار، یکی از بهترین فیلم های گنگستری تاریخ و یک ساخته ی فانتزی درامِ معنادارِ فرانسوی، به سراغ همین اثری می رود که درباره اش حرف زدم. اثری که تا به این لحظه آخرین ساخته ای به حساب می آید که از میان تفکرات ویژه ی اسپایک جونز، بیرون کشیده شده است.eternal sunshine of the spotless mindدرام رومانتیک و علمی تخیلی «درخشش ابدی یک ذهن پاک»، یکی از آن فیلم های معرکه و بی قانون سینما است. یکی از همان آثاری که بیشتر از تقلید، خلق می کنند و به قدری دقیق جلو می روند که تماشای چندباره شان در اوج شیرینی، معنا و مفهوم زیادی را هم به درون ذهن مخاطب می برد. قصه، داستان عشق جوئل و کلمنتاین با نقش آفرینی های سرتاسر بی نقص جیم کری و کیت وینسلت را به کمک تصویرپردازی هایی فوق العاده که حتی رنگ هایش دقیق و کارشده به نظر می رسند پیش می برد و با یک کارگردانی تماتیک و قدرتمندانه، هم لذت ها و سرگرمی ها و هم فلسفه های فیلم را نشان بینندگان می دهد. این جا، ما در ابتدا شاهد عشقی هستیم که دنیا باید به داشتنش افتخار کند و چند دقیقه ی بعد، دعوایی را می بینیم که تماشاگر را از هر عشق سینمایی خاصی متنفر می کند. یک بار، جلوه ی رویارویی دو ناشناس که بعد از مدتی تماما زندگی را به خاطر یکدیگر می خواهند می بینیم و یک بار دیگر، افرادی را که با استفاده از تکنولوژی می خواهند خاطره های شان از هم را برای همیشه از بین ببرند. این وسط، توئیست های داستانی مختلف و لحظات تلخ و شیرینی که به خوبی در این داستان گویی جای می گیرند را هم داریم و شخصیت پردازی عالی همه ی کاراکترهای اصلی و فرعی فیلم نیز برای مان جذب کننده است. راستی، ستاره هایی از دنیای سینما که در eternal sunshine of the spotless mind می درخشند، تنها کیت وینسلت و جیم کری که هر کدام شان در این فیلم یکی از بهترین بازی های شان را ارائه کرده اند نیستند و ساخته ی میشل گوندری، از اجراهای دوست داشتنی مارک روفالو و کیرستن دانست نیز، بهره های گوناگونی می برد.ساختار دقیق و حساب شده ی فیلم نامه ی اثر مورد بحث، باعث می شود که «درخشش ابدی یک ذهن پاک»، در راه تبدیل شدن به ساخته ای ماندگار با شکست مواجه نشود و هرگز وارد شدن داستان گویی قدرتمندانه اش به دنیای معناسرایی های سینمایی، از عامه پسندی اش یا سرگرم کننده و دل نشین بودنش برای غالب سینماروها نکاهد. همه چیز در کنار تصاویری که خودشان افزون بر دیالوگ های عالی فیلم پتانسیل قصه گویی را به خوبی یدک می کشند، کاری می کنند که «درخشش ابدی یک ذهن پاک» تبدیل به یکی از آن معدود آثاری شود که می توان آن ها را در دسته های سینمایی متفاوتی طبقه بندی کرد و در عین حال مطمئن بود که در تمامی آن دسته ها، لیاقت دریافت صفت شاهکار را دارد.برای تماشای آنلاین فیلم eternal sunshine of the spotless mind به وب سایت فیلیمو مراجعه کنیدscarfaceهمان گونه که راجر ایبرت می گوید، احتمالا این که آل پاچینو هم در «صورت زخمی» (scarface) و هم در «پدرخوانده» (the godfather) اجراکننده ی نقش اصلی فیلم بوده، به هیچ عنوان اتفاقی نبوده نباشد. چرا که «صورت زخمی» دقیقا به مانند آن فیلم، جهان گنگستری و معرکه اش را قبل از هر چیز بر پایه ی توجه به شخصیت ها و عناصر داستانی شکل می دهد و هرگز تلاشی صرف برای به تصویر کشیدن اکشن هایی سرگرم کننده ندارد. تونی مونتانا، خلاف کار کوبایی فیلم که به تازگی به آمریکا مهاجرت کرده، نه تصویری از کلیشه های آشنای سینما است و نه حتی برای شخصیت شدن، از عنصر اغراق بهره می برد. به جای این ها، مخاطب مونتانا را مدام در قامت انسانی همچون دیگر مردمان زمین می بیند، که برای رسیدن به ثروت و جاه و مقام سراغ معامله های کثیف مواد مخدر رفته است. او در خیلی از مواقع، نه یک قهرمان است و نه حتی از شدت استیصال و نابودی روحش می توان به سادگی شخصیت منفی خطابش کرد. فردی که در همه ی بخش های زندگی اش یا جنگ هایی را آغاز کرده یا مجبور شده به خاطر تعصباتی خاص و شاید بی معنی، در جنگ هایی ناخواسته مبارزه کند. scarface، تصویری از بخش های گوناگون زندگی این انسان است که البته هیجانی بودن دیوانه وار بسیاری از دقایقش را هم نمی توان انکار کرد. ولی آن چه که در این بین، بیشتر از همه چیز اهمیت دارد آن است که کارگردانی خوب برایان دی پالما، به «صورت زخمی» لحن درست وحسابی و بدون افتی بخشیده که باعث کار کردن همه ی چرخ دنده های داستانی و هیجانی اش در کنار یکدیگر می شود. آن قدر بدون افت که می توانید چندین بار به تماشای اثر بنشینید و هر بار حتی خواستنی خطاب کردن عادی ترین ثانیه ها، در نگاه تان کاری منطقی باشد.برای تماشای آنلاین فیلم scarface به وب سایت فیلیمو مراجعه کنیدthe city of lost childrenthe city of lost children اثری است که گذر زمان آسیبی بر پیکره اش وارد نکرده و همچنان می توان از تماشایش لذت برد«شهر بچه های گم شده»، چیزی نیست جز فیلمی جذاب و در نوع خود پرستاره که با تصویرسازی های خاص و معرکه اش شناخته می شود. ساخته ای سیاه، نامانوس و صد البته زیبا که توسط ژان پیر ژونه (کارگردان تحسین شده ی فیلم سرنوشت شگفت انگیز اَمِلی پولَن) و مارک کارو کارگردانی شد و در همان دوران آغازِ مسخ شدنِ دوست داران فانتزی های سیاه سینما با آثار خاص تیم برتون، دنیایی با حس و حال مشابهِ فیلم های او اما به شدت اوریجینال و ارزشمند را نشان مخاطبانش داد که درباره ی اوج دهشتناک بودنِ جاودانگی حرف می زد و با پیش روی سکانس ها، مدام بهتر از قبل ظاهر می شد. جنسِ خاص فیلم که وام دار آن ثانیه هایی از اثر بود که انگار آن ها را با دیوانگی محض شکل داده بودند، در کنار اجرای ران پرلمن که چند سال بعد با درخشش در نقش پسر جهنی وسط سکانس های فیلم hellboy به کارگردانی گیرمو دل تورو به شدت محبوب تر از گذشته شد، از the city of lost children اثری ساخت که گذر زمان آسیبی بر پیکره اش وارد نکرد و همچنان می شود از تماشایش لذت برد. فیلم، داستان مردی با نام کرنک (دنیل امیلفورک) را روایت می کند. دانشمند پیری که کودکان را می دزدد و رویاهای شان را از آن ها می گیرد؛ به آن دلیل که خودش دیگر توانایی رویا دیدن را از دست داده و به همین سبب، باید این گونه نیازش را برطرف کند. ماجرا از آن جایی شروع می شود که برادر یکی از این بچه ها، تصمیم به نجات وی از دست کرنک می گیرد و ادامه ی این قصه به نقاطی می رسد که به خاطر موسیقی های معرکه و فضاسازی های کم نظیر و اجراهای فوق العاده ای که دارند، غالب مخاطبان را به خودشان خیره و در داستان گویی عمیق شان غرق می کنند. همه ی این ها باعث می شوند که با اطمینان بگویم «شهر بچه های گم شده»، فارغ از این که در نهایت باید به عنوان فیلمی در کدامین حد و اندازه ها شناخته شود، محصولی سینمایی است که هیچ کس با یک بار دیدنش، قطعا وقت خودش را تلف نمی کند.herدر زمانی در آینده، در یکی از شهرهای دنیا، مردی دل زده از زندگی که هر روز سر کار برای دیگران نامه های عاشقانه می نویسد، دنیای تمدن زده اش را می نگرد و هیچ چیزی برای لذت بردن پیدا نمی کند. سرش را پایین می اندازد، بی حوصله راه می رود و ناراحت از تلخی زندگی، جهان پیرامونش را از نظر می گذراند. درون شات هایی آن قدر تهی شده از احساس که حتی داخل شان امیدی برای عاشق شدن و امیدوارانه نگاه کردن به زندگی هم وجود ندارد و رنگ های شان گمراه کننده است. این وسط اما وقتی که شخصیت اصلی قصه دارد به نهایت دره ی ناامیدی و فساد و نابودی می افتد، یک کمپانی، هوش مصنوعی جدیدی را عرضه می کند که به واقع دقیقا به اندازه ی یک انسان هوشمندی دارد. مرد نرم افزار را خریداری می کند، با بی حوصلگی مقابل کامپیوترش می نشیند و اجازه ی نصب شدن آن را می دهد. اندکی بعد نرم افزار فعالیتش را شروع می کند، مرد برای جنسیتش زن را برمی گزیند و پس از اسکن شدن همه ی زندگی دیجیتالی انسانی که درباره اش حرف می زدیم، «او» آماده به کار است. چند دقیقه ی بعد، دنیای مرد انگار به طرز روانی کننده ای متحول شده و چند دقیقه بعدتر از آن، یک انسان عاشق یک هوش مصنوعی می شود. حرف زدن درباره ی مفاهیم her که اولا احتیاج به اسپویل کردن داستان دارد و دوما مقاله ای بلند و جداگانه را می طلبد. صحبت درباره ی کارگردانی و عمق فیلم نامه ی اثر و این که چگونه اسپایک جونز یک شخصیت مطلقا بدون تصویر را با صداگذاری خارق العاده ی (تا قبل از تماشای her، فکر نمی کردم صدایی کاملا بدون تصویر، بتواند تبدیل به شخصیتی پردازش شده شود که در وجودیت و دیالوگ ها و هویتی که دارد، دنیایی از فلسفه های گوناگون را بیابم) اسکارلت جوهانسون را تبدیل به کاراکتری فراموش ناشدنی و پراهمیت کرده نیز بیشتر از منطق، احتیاج به احساسی حرف زدن دارد و her احساسی تر از آن حرف ها است که بخواهم با کلماتی مشخص و کوتاه، جریان سیال عشق ها و تنفرهای حاضر در آن را در یک معرفی کوتاه شرح دهم. اما قبل از رسیدن به جمله ی پایانی، قبل از آن که بگویم her یکی از آن آثار بزرگی است که هرچه سریع تر باید تماشا شوند، بگذارید بایستم و برای چندمین بار واکین فینیکس و معجزه هایش که بازیگری خطاب کردن شان بچگانه به نظر می رسد را تشویق کنم. چون her با تمام خلاقیت و خاص بودنش، بدون او ابدا به چنین نقطه ای از ارزشمندی نمی رسید. جالب تر این که فینیکس این جا تقریبا با بازیگر هدفی هم روبه رو نیست و پربیراه نگفته ام اگر بگویم که فقط دارد برای خودش و به تنهایی بازی می کند. ولی فینیکس شخصیتی است که به جای اجرای کاراکترها، مشخصا به زندگی کردن شان می پردازد و در فیلمی تا این اندازه شاعرانه، فقط اجرایی همین قدر شاعرانه می تواند پاسخ گوی نیاز مخاطب باشد. خب، حالا وقت بیان کردن جمله ی پایانی رسیده: her یکی از آن آثار بزرگی است که هرچه سریع تر باید تماشا شوند!برای تماشای آنلاین فیلم های eternal sunshine of the spotless mind و scarface به فیلیمو مراجعه کنید